Tijd om het onderwijskompas bij te stellen

De coronacrisis is – in het leven van de huidige generatie jongeren – een indrukwekkende periode. Een andere vorm van onderwijs zorgt niet dat jongeren leren omgaan met onzekerheid. We hebben andere doelen nodig: jongeren leren hun kompas te ontwikkelen, zelf regie te nemen en te leren in netwerken. Vaardigheden die ze nu nodig hebben en in de toekomst. Kunnen we daar in het onderwijs regie op (leren) nemen?

Docenten en managers in het onderwijs: het is tijd om ons ‘onderwijskompas’ bij te stellen!

Wat niet voor mogelijk werd gehouden, blijkt toch te kunnen in het onderwijs. Waar de vakdocent voorheen alle lessen zelf fysiek in (of voor) de klas moest en zou geven – en leerlingen niet naar vervolgopleidingen konden als er geen centraal examen was afgelegd – heeft de coronacrisis ons (noodgedwongen weliswaar) laten inzien dat we kunnen veranderen als dat echt nodig is!

Toch blijven we in onderwijsland in wezen nog dezelfde dingen doen. Zo is iedereen bezig om de lessen te kunnen geven en de roosters op orde te krijgen. Hoewel in een andere vorm, zijn de doelen hetzelfde. Het begeleiden van jongeren in hun persoonlijke ontwikkeling blijkt voor de meeste scholen geen prioriteit. De steunregeling die het kabinet de scholen nu heeft geboden biedt mogelijkheden om eventuele achterstanden bij te werken, maar op het gebied van loopbaanbegeleiding en -coaching zijn leerlingen daarmee nog niet geholpen.

Maar is het ‘zich kunnen handhaven in een veranderende omgeving’ niet precies de reden dat we in het onderwijs jongeren begeleiden om loopbaancompetenties te ontwikkelen? Het is van uiterst belang dat jongeren leren om zekerheid en zelfvertrouwen op te bouwen, en op basis hiervan keuzes maken en doorpakken in hun leven als het allemaal niet meer zo vanzelfsprekend is.

Al jaren zeggen we dat het onderwijs jongeren voorbereidt op een toekomst waarvan we nog niet weten hoe die eruit ziet. Een tijd waarin werkzaamheden en -omstandigheden gaan veranderen, van flexibele inzetbaarheid en een leven lang ontwikkelen. De Sociaal Economische Raad (2019) – de kartrekker van het actieplan een leven lang ontwikkelen in Nederland – heeft het over ‘zelfregie nemen in een leven lang ontwikkelen.’ Dit is een tijd waarop zelfregie in een veranderende omgeving nodig is. Dit is een doorkijk in de toekomst voor onze jongeren!

Hoe doen we het? Kunnen jongeren nu regie nemen in hun leven? Weten ze voldoende over zichzelf? We laten in het onderwijs een kans liggen om jongeren voor te bereiden op de toekomst, als we geen prioriteit leggen bij de loopbaanbegeleiding van jongeren. Het nieuwe schooljaar nadert. Kunnen we even stil staan bij wat de doelen zijn van onderwijs voor we alles in het werk stellen om de lesdoelen te behalen? En als we dan toch bezig zijn, laten we dan gelijk met elkaar het onderwijskompas bijstellen.

Prof. dr. Marinka Kuijpers 

Deel deze pagina:

 

COVID-19 protocol: bekijk ons protocol bij veilig training & advies op locatie

Loopbaangroep

Loopbaangroep