LOB en het loopbaandossier: “We laten leerlingen nadenken over welke ervaringen voor hén belangrijk zijn”

Zo doen anderen dat!

loopbaandossier loopbaancoach lob dossier loopbaangroep

Sinds schooljaar 2017-2018 is het loopbaandossier een verplicht onderdeel van het examenprogramma in het vmbo. Ook in de onderbouw dient aandacht te zijn voor het loopbaandossier. Niet de cijfers, maar de passies, talenten, keuzes en mogelijkheden van de leerlingen krijgen hierin de aandacht. Het examenprogramma LOB biedt veel ruimte om als school zelf keuzes te maken in de manier hoe het dossier eruit komt te zien en welke input je er aan geeft.

We spraken met Ginette Voetberg, decaan gl/mavo op het Almere College in Dronten, over hoe ze als school LOB aanpakken en hoe ze invulling geven aan het loopbaandossier.

Ginette, wat is jouw rol in LOB op het Almere College?

“We zijn sinds 4 jaar bezig met LOB. Toen zijn de eerste docenten en mentoren getraind in het voeren van loopbaangesprekken. Sindsdien ben ik samen met andere decanen verantwoordelijk voor het vormgeven van het loopbaandossier. Dat doen wij online met MijnLoopbaanCoach.

Waarom kozen jullie voor deze vorm van het loopbaandossier?

“Voorheen werkten wij met een LOB-methode. Daarin moesten de leerlingen veel opdrachten maken. We merkten dat ze vaak zomaar iets invulden en dit werd dan automatisch goedgekeurd.

We vinden het belangrijk dat de leerling eigenaar is, dat leerlingen gaan nadenken over welke ervaringen voor hén belangrijk zijn. En dat ze de vrijheid hebben om deze in hun loopbaandossier te verwerken. Dat komt terug in MijnLoopbaanCoach. Daarnaast gebruiken onze leerlingen allemaal een iPad. De keuze voor een app was daarom snel gemaakt. De app is gemakkelijk in gebruik, het is duidelijk en het ziet er leuk uit voor de leerling.”

Jullie gebruiken het online loopbaandossier nu een tijdje, hoe gaat het?

“De meeste leerlingen snappen waarom ze het doen. Zij houden echt veel ervaringen bij. Er zijn ook leerlingen die het zien als iets wat ‘moet van school’. Een bekend fenomeen. Onze ambitie is dat leerlingen gaan inzien dat ze hier echt iets aan hebben, voor zichzelf. We willen het loopbaandossier graag breder trekken. Zo stimuleren we bijvoorbeeld steeds vaker om ervaringen van hobby’s, sport en vrije tijd vast te leggen.”

“We vinden het belangrijk dat leerlingen gaan nadenken over welke ervaringen voor hén belangrijk zijn. En dat ze de vrijheid hebben om deze in hun loopbaandossier te verwerken.”

Hoe heb je de app geïmplementeerd op school? Wat waren de stappen?

“We zijn begonnen met een pilot. We hebben een aantal mentoren geselecteerd om mee te doen. Zij hadden de training loopbaangesprekken voltooid en vinden het leuk om zoiets uit te proberen. Deze mentoren startten met de app in hun klas. Daarna hebben we het uitgebreid naar meerdere klassen. Nog niet alle klassen gebruiken de app: we implementeren het namelijk direct bij leerjaar 1. Leerlingen moeten er ook in groeien.”

Welke uitdagingen kom je tegen als het gaat om het loopbaandossier?

“Waar ik soms tegenaan loop is dat mentoren zeggen: ‘de leerlingen vullen niks in’. Je kunt de app als mentor introduceren, maar je moet het ook met ze gaan doen en ze aansporen om er iets in te zetten. Dan hoop je dat, op den duur, leerlingen zélf denken aan de app wanneer zij een betekenisvolle ervaring hebben.”

Eigenaarschap van de leerling staat voorop. Hoe houd je zicht op de loopbaanontwikkeling van leerlingen als mentor?

“Het heeft twee kanten. Eigenlijk wil je het liefst dat leerlingen het allemaal zelf doen. Maar je moet ze er toch – zeker in het begin – in helpen en begeleiden. Als decaan (hoofdgebruiker van de app) kan ik zien hoe veel ervaringen en reflecties leerlingen hebben per loopbaancompetentie. Als mentor wil je enigszins kunnen sturen. Daarom vragen onze mentoren hun leerlingen om de app samen te bekijken tijdens een mentorgesprek. Als je ongeveer weet wat een leerling heeft gedaan en iets niet in het online loopbaandossier staat, kun je vragen: ‘goh, was dit niet belangrijk voor jou? Vertel!’ Uit ervaring blijkt dat de meeste leerlingen hun dossier wel willen laten zien. Zo niet, dan kunnen ze met de app een selectie maken van ervaringen en activiteiten die zij wel willen laten zien en deze uitdraaien in PDF.”

pokemon-pokemon-go-phone-game-159395

Hoe proberen jullie het gebruik van de app te stimuleren?

“Een van de mentoren uit mavo 1 zegt bijvoorbeeld na een vakantie: ‘We hebben allemaal vakantie gehad. Denk eens even na, waar ben je super trots op? Wat is je bijgebleven? Schrijf dit eens op in je loopbaandossier.’ Het helpt om de MijnLoopbaanCoach app er klassikaal bij te pakken. Leerlingen hebben voorbeelden en herinneringen nodig. Het helpt enorm als je als docent of mentor ideeën geeft van wat je allemaal in de app kunt zetten.

LOB-activiteiten die we met de hele klas doen, zoals open dagen, moeten leerlingen in hun loopbaandossier verwerken. In LOB-gesprekken wordt daar ook naar gekeken. Naast dat de mentor hierop stuurt, proberen we ook de vakdocenten het loopbaandossier te laten benoemen. Bij de LO-lessen die ik geef, zie ik bijvoorbeeld dat een leerling heel goed teams kan maken of de leiding neemt. Dan complimenteer ik de leerling en vraag ik of hij/zij dat leuk vindt om te doen. Ik geef dan aan dat dit iets is voor in het loopbaandossier. Dat doen de docenten bij Nederlands bijvoorbeeld ook, wanneer leerlingen presentaties houden.

Ook op havo en vwo gebruiken leerlingen de app. En bij basis-kader wordt de app nu optimaal benut. Daar maken ze een foto van de praktische dingen die ze doen en maken. Voor in het loopbaandossier! Het moet nog wel wat groeien, maar ik zie veel mogelijkheden. Het is aan ons als decaan om dit te stimuleren. We doen het ervoor dat de leerling zichzelf beter leert kennen en leert keuzes maken.”

Heb je nog tips voor andere scholen?

“Als je een (nieuw) loopbaandossier in gebruik gaat nemen, is het goed om het volledige team te betrekken. Dat geldt eigenlijk voor LOB in het geheel. Laat het niet alleen bij de mentor liggen, maar betrek ook de vakdocenten. Er moet aandacht zijn voor LOB en het loopbaandossier. En het moet regelmatig terugkomen.

Verder is het ook belangrijk om geduld te hebben; niet te snel te willen. Begin bij leerjaar 1. Op den duur zal het zich terugverdienen in leerjaar 3 en 4, wanneer leerlingen hun reflecties en vervolgstappen gaan benutten om keuzes te maken. LOB kost tijd, en de implementatie van een loopbaandossier evengoed.”

 

Meer weten over het online loopbaandossier MijnLoopbaanCoach? Vraag een gratis proefaccount aan of neem contact op via info@loopbaangroep.nl voor vrijblijvend advies en om de mogelijkheden te bespreken.